السيد عبد الحسين الطيب
121
اطيب البيان في تفسير القرآن (فارسى)
بزرگى است كه انسان بتواند امور زندگانى خود را تأمين كند ، و راه را از چاه تميز دهد و امور دينى را از رجوع بكتب علمى عقايد و اخلاق و احكام و تلاوت قرآن و كتب ادعيه و هزارها فوائد ديگر بدست آورد لكن شرط ديدن امورى است كه خواب نباشد چشم هم باشد ، در چشم بسته نباشد : در ظلمت نور لازم دارد ، حواسش جمع باشد و الا در مخاطرات بسيار دچار مىشود . و چشم قلب كه حقايق را درك كند و خير و شر را تميز دهد آن هم مشروط است به اينكه كور نباشد ، غفلت روى چشم را پرده نكشيده باشد ، جهل قلب را تاريك نكرده باشد ، قساوت و عناد و عصبيت روى چشم را نبسته باشد ، ضلالت راه را گم نكرده باشد كه مشمول : صُمٌّ بُكْمٌ عُمْيٌ فَهُمْ لا يَعْقِلُونَ بقره آيه 171 ، و مشمول صُمٌّ بُكْمٌ عُمْيٌ فَهُمْ لا يَرْجِعُونَ بقره آيه 18 ، و مشمول ؟ أَ فَأَنْتَ تَهْدِي الْعُمْيَ وَ لَوْ كانُوا لا يُبْصِرُونَ يونس آيه 43 گردد . وَ لِساناً وَ شَفَتَيْنِ اينهم دو لسان داريم لسان سر كه مقاصد و ما فى الضمير خود را اظهار كند كه اگر لال بود از بسيارى از فوائد دنيوى و اخروى محروم بود ، و ديگر لسان قلب كه گفتيم در باب ايمان چهار امر معتبر است اقرار لسانى شهادت و اقرار قلبى تصديق و اعتقاد كه در بند دين باشد و دلبستگى داشته باشد و تسليم جميع دستورات و فرمايشات الهى ، و نباشد بكم قلبى كه قبول نداشته باشد مثل كفار و مشركين و منافقين و ضالين . وَ هَدَيْناهُ النَّجْدَيْنِ نجد در لغت بمعنى ارتفاع زمين است چنانچه شهر نجف زمين آن مرتفع است كه شاعر ميگويد : باز گو از نجد و از ياران نجد * تا در و ديوار را آرى بوجد و در اينجا گفتند : بمعنى دو راه است راه خير و شر ، سعادت و شقاوت ، اطاعت و معصيت ، ثواب و عقاب چنانچه از امير المؤمنين روايت شده فرمود : ( هما الخير و الشر ) و از پيغمبر روايت شده فرمود : ( هما نجدان نجد الخير و نجد الشر فما جعل نجد الشر أحب اليكم من نجد الخير ) و از آن حضرت است فرمود : ( ان اللَّه يقول : يا بن آدم ان